Kategoria:

teleskop kosmiczny Chandra

Pozostałość po supernowej na wideo

Pozostałość po supernowej na wideo
Krzysiek Dzieliński

W 1572 roku niebo rozbłysło - pojawiła się na nim gwiazda widoczna nawet gołym okiem w ciągu dnia, a z szansy tej skorzystał między innymi słynny Tycho Brahe obserwując supernową eksplodującą w odległości 10 tysięcy lat świetlnych od Ziemi. A eksplozja ta nadal trwa, co współcześni astronomowie uchwycili w ruchu.

MAJ5

Bardzo żarłoczne czarne dziury

Bardzo żarłoczne czarne dziury
Krzysiek Dzieliński

Astronomowie wykorzystując należący do NASA Teleskop Kosmiczny Chandra przyjrzeli się bardzo masywnym czarnym dziurom znajdującym się w centrach kwazarów - galaktyk emitujących promieniowanie elektromagnetyczne o trudnej do wyobrażenia mocy. I okazało się, że te czarne dziury są dużo bardziej żarłoczne niż wcześniej sądzono.

Potężny rozbłysk naszej czarnej dziury

Potężny rozbłysk naszej czarnej dziury
Krzysiek Dzieliński

W centrum Drogi Mlecznej znajduje się supermasywna czarna dziura Sagittarius A* (Sgr A* - czytać A gwiazdka), która ma masę 4.5 miliona razy większą od Słońca. Ostatnio w jej okolicy astronomowie z NASA przy użyciu Teleskopu kosmicznego Chandra dostrzegli potężny rozbłysk.

Odnaleziono sterylne neutrino?

Odnaleziono sterylne neutrino?
Krzysiek Dzieliński

Tak zwane neutrino sterylne jest jedną z hipotetycznych cząstek elementarnych, które mogą tworzyć ciemną materię stanowiącą aż 85% całej materii we wszechświecie, lecz nadal umykającą naukowcom. Ale niedawno astronomom obsługującym Teleskop Kosmiczny Chandra udało się zarejestrować linię widmową o energii 3.56 keV (kiloelektronowolta), która zgadza się z tym co teoretycy przewidzieli właśnie dla rozpadu neutrina sterylnego.

LIP28

Zagadka w Gromadzie w Perseuszu

Zagadka w Gromadzie w Perseuszu
Krzysiek Dzieliński

Astronomowie skierowali ostatnio pracujący z zakresie fal rentgenowskich Teleskop Kosmiczny Chandra (CXO) na Gromadę w Perseuszu - potężną gromadę galaktyk znajdującą się około 230 milionów lat świetlnych od Ziemi. I dostrzeżono tam linię widmową, która zdaje się nie pochodzić z żadnej znanej nam materii.

Pierścień czarnych dziur

Pierścień czarnych dziur
Krzysiek Dzieliński

Obiekt IC 298 (znany także jako Arp 147) jest parą galaktyk, które kilkadziesiąt milionów lat temu uległy kolizji - eliptyczna galaktyka widziana po lewej stronie przeleciała wprost przez galaktykę spiralną po prawej. W wyniku kolizji zaczęły się rodzić nowe, bardzo krótkowieczne gwiazdy, które po śmierci pozostawiły za sobą gwiazdy neutronowe i czarne dziury.

Obraz po zderzeniu galaktyk

Obraz po zderzeniu galaktyk
Krzysiek Dzieliński

Astronomowie obsługujący należący do NASA Teleskop kosmiczny Chandra dostrzegli ostatnio 60 milionów lat świetlnych od Ziemi chmurę gazu rozgrzaną do milionów stopni Celsjusza. Jest to najprawdopodobniej pozostałość po kolizji ogromnej galaktyki NGC 1232 oraz dużo mniejszej galaktyki karłowatej.

Tak wygląda kolizja galaktyk

Tak wygląda kolizja galaktyk
Krzysiek Dzieliński

Galaktyka NGC 6240, która znajduje się w gwiazdozbiorze Wężownika w odległości 350 milionów lat świetlnych od Ziemi posiada niespotykanie dużą chmurę gazu, która zawiera tyle masy ile 10 miliardów Słońc, rozciąga się na długość 300 tysięcy lat świetlnych i ma temperaturę ponad 7 milionów stopni Celsjusza. Teraz badacze przy użyciu Teleskopu Kosmicznego Chandra wykonali dokładne zdjęcie tego miejsca, które jest wynikiem kolizji dwóch galaktyk.

LUT16

W49B - najmłodsza czarna dziura jaką udało nam się dostrzec

W49B - najmłodsza czarna dziura jaką udało nam się dostrzec
Krzysiek Dzieliński

Astronomom udało się do tej pory dostrzec wiele czarnych dziur, wszystkie z nich były jednak w pełni uformowane. Ostatnio jednak przy użyciu rentgenowskiego Kosmicznego Teleskopu Chandra zauważono w naszej galaktyce czarną dziurę w wieku niemowlęcym - formującą się z pozostałości po wybuchu supernowej.

Wideo z pulsara Vela

Wideo z pulsara Vela
Krzysiek Dzieliński

Pulsar Vela znajduje się około 800 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Żagla i jest on gwiazdą neutronową powstałą w wyniku zapadnięcia jądra niezwykle masywnej gwiazdy około 13 tysięcy lat temu. Ma on zaledwie 20 kilometrów średnicy lecz wykonuje aż 11 pełnych obrotów na sekundę (szybciej niż wirnik śmigłowca). Teraz możemy obejrzeć jak to wygląda na filmie.

GRU21

Czarne dziury bardziej masywne niż wcześniej sądzono

Czarne dziury bardziej masywne niż wcześniej sądzono
Krzysiek Dzieliński

Astronomowie wykorzystując dane z Teleskopu kosmicznego Chandra, który obrazuje kosmos przy użyciu fal rentgenowskich, zbadali dokładniej 18 supermasywnych czarnych dziur i wyniki tych analiz przeszły ich najśmielsze oczekiwania. Kilka z tych obiektów, jak się okazało, ma masę od 10 aż do 40 miliardów razy większą niż Słońce.